inanmış insanın nitelikleri

[savas_42]

Günümüzde her şeyden daha çok Allah'a karşı vazifesini yerine getirme şuuruyla gerilmiş mesuliyet nesillerine ve topluma rehber olabilecek ideal insanlara ihtiyaç var. İnsanlığı birkaç asırdan beri içinde bocalayıp durduğu ilhad cehalet dalâlet ve anarşi gayyalarından kurtararak imana irfana istikamete ve huzura ulaştıracak ideal rehberlere. Hemen her bunalım döneminde dinî fikrî içtimaî iktisâdî ve ahlâkî buhranlarla kıvranan yığınlara ışık tutmuş insan kâinat ve topyekün varlığı hatta varlığın perde arkasını yeniden yorumlamış duygu ve düşüncelerimizdeki tıkanıklıkları açmış bu cins dimağlar sayesinde şimdiye kadar insanoğlu elli defa kefeni gömlek yapmış.. elli defa eşya ve hâdiseleri yeni baştan yorumlamış.. sığ mantıklar nazarında renk atmış matlaşmış ve abes rengini almış varlık kitabını yeniden bütün derinlikleriyle hem de duyarak hissederek bir mûsıkî gibi seslendirmiş.. bir meşher gibi temâşâ edebilmiş.. bütün eşyayı fasıl fasıl paragraf paragraf tahlile tâbi tutup kâinatın ruhundaki gizli hakikatleri ortaya çıkarmıştır.
Konu Adi: inanmış insanın nitelikleri
Bu kutluların mazhar oldukları en önemli hususiyetleri imanları ve bu imanlarını başkalarına duyurma gayretleridir. Bu iman ve gayretleri sayesinde onlar her şeyi aşıp Allah’a ve gerçek huzura ulaşabileceklerine dünyayı Cennetlere çevirip ötelerde de otağlarını Firdevslere kurabileceklerine inanır ve âkıbetlerinin zevkiyle hayatı da hizmeti de âdeta Cennet yamaçlarında seyahat ediyor gibi duyarlar.

Aslında imanın derecesi ne olursa olsun hiçbir sistem hiçbir doktrin hiçbir felsefe onun insanoğlu üzerinde olumlu müessiriyetine denk bir tesir ortaya koyamamıştır. İman kendi çerçevesiyle bir insanın gönlüne girince o kimsenin kâinat eşya ve Allah hakkındaki düşünceleri birdenbire değişir derinleşir ve bütün mevcudâtı bir kitabın sayfaları gibi çevirip değerlendirebilecek bir genişliğe ulaşır. O güne kadar şöyle-böyle çevresinde görüp fakat alâka duymadığı hatta cansız ve mânâsız bulduğu bütün eşya birden canlanır birer dost birer arkadaş şekline bürünür ve şefkatle onu kucaklarlar. Bu sımsıcak atmosferde insan kendini kendi kıymeti ölçüsünde duymaya başlar.. varlığın şuurlu biricik parçası olduğunu idrak eder.. kâinatın sahife ve satırları arasında kıvrım kıvrım uzayıp giden yolların sırrına erer.. eşyanın perde arkasına dair esrarı sezer gibi olur.. derken üç buudlu mekânın dar mahbesinden kurtulur ve kendini sonsuzun enginliklerinde bulur.

Evet her mü’min imanının derecesine göre her zaman benliğinin derinliklerinde köpürüp duran düşünceleri sayesinde sınırlılığı içinde sınırsızlaşır zaman ve mekânla mukayyetken kayıtsızlığın üveyki hâline gelir mekân üstü varlıkların safına ulaşır ve meleklerden nağmeler dinler. Başlangıçta bir damla sudan karmakarışık gibi görünen bir bulamaçtan yaratılan bu küçük görünümlü büyük yaratık ruhundaki ilâhî nefhanın inkişâfına zemin hazırlanabildiği ölçüde inbisat eder yere-göğe sığmayan önü-sonu olmayan ve iki kutup arasındaki kemmiyete denk keyfiyetlere ulaşan aşkın bir varlık hâline gelir. Bizim aramızda dolaşır bizimle oturur kalkar; ayakları ayaklarımızı bastığımız yerde başı da başımızı koyduğumuz secdegâhtadır ama o başıyla ayaklarını aynı noktada bir araya getirdiği ve bir halka hâline geldiği secdeyi kurbet yolunda bir rampa gibi kullanır ve bir hamlede Allah’a en yakın olma ufkuna ulaşır.. rûhânîlerle aynı semâlarda kanat çırpar ve dünyevîliği içinde uhrevîler gibi yaşar. Böyle bir gönül insanî duygularının gelişmesi genişlemesi nispetinde her zaman ferdiyetini aşar âdeta küllîleşir ve bütün inananları kucaklar.. herkese el uzatır.. ve topyekün varlığı en içten duygularla selâmlar. Karşılaştığı her şeyde ve herkeste ilâhî tecellîlerden renkler görür desenler temâşâ eder ve sesler dinler.. her zaman değişik bir frekansta göklerin “hay-hu”yu ile murakabeye dalar; meleklerin kanat seslerini duyar gibi olur.. yıldırımların ürperten tarrakalarından kuşların inşirah veren nağmelerine denizlerin mehâbetli dalgalarından ırmakların sonsuzluk duyguları uyaran çağıltılarına tenha ormanların büyülü iniltilerinden göklere başkaldırmış gibi duran şâhikaların heybetli edâlarına yemyeşil tepeleri her zaman okşayıp geçen sihirli meltemlerden bağlardan bahçelerden taşıp her tarafa yayılan baygın râyihalara kadar çok geniş bir güzellikler atlasını görür duyar dinler ve “meğer hayat buymuş” der bütün eşya ile eşyanın ruha benzeyen mânâsıyla o da gürler; soluklarını dualarla tesbihlerle gerçek değerlerine ulaştırmaya çalışır. Her zaman başı yerde gözü bir nigâh-ı âşina beklentisiyle hep kendisine açılacağı ümidini taşıdığı kapının aralığında; ümitle gözlerini açar-kapar.. iştiyakla kapının arkasını kollar.. gaybetin ve gurbetin savulup gideceğini huzurun ve kurbetin bir sekîne gibi gelip ruhunu saracağı eşref saatleri bekler.. ruhundaki vuslat arzusuna cevaplar bulmaya çalışır.. bazen hep uçarak bazen de yerlerde sekerek herkesle ve her şeyle içli dışlı O’na doğru koşar durur. Her konakta yeni bir vuslat gölgesiyle “şeb-i arûs” yaşar.. her dönemeçte ayrı bir hasret ateşini söndürür ve aynı anda yeni bir kıvılcımla tutuşur yanmaya başlar.. kim bilir kendini günde kaç defa “üns” esintileriyle kuşatılmış bulur ve kaç defa bu vâridâtı duymayanların yalnızlıkları ve acıklı hâlleri karşısında burkulur.

Evet bu ölçüde enginleşmiş ufuklu bir ruh her zaman kendini yepyeni âlemlere açılma rampalarında olabildiğine gerilimli ve insanî normları aşkın bir azim ve kararlılık içinde duyar.. sahip olduğu iman ve o imanın arkasındaki kuvvet sayesinde daha ne mazhariyetlere ereceğini ve ne başarılara imza atacağını düşünür.. ufku açık önü açık iradesi hür ve gönlü huzur içinde yorgunluğunu hissetmeden koşar durur. Uğradığı her konakta kendisine ve çevresine alâkası daha bir artar ve derinleşir. Tam farkına varır veya varamaz ama ruhunu dinlediğinde sürekli kendini bitmeyen tükenmeyen bir huzur sath-ı mâilinde görür; başkaları için söz konusu olan onca gurbet ve yalnızlık sâikine rağmen o kat’iyen yol yalnızlığı ve gurbet yaşamaz; yaşamaz çünkü nereden geldiğini niçin geldiğini nereye sevk edildiğini bilir ve dünyadaki bütün toplanmaların dağılmaların farkında gayesi ve hedefi belli bir kulvarda koştuğunun da şuurundadır; ne yol meşakkatini duyar ne de başkalarının yaşadığı korkuları endişeleri ve ızdırapları yaşar. Allah’a güvenir ümitle şahlanır ve mutlu yarınların masmavi hülyalarıyla zirveye ulaşma neşvesini yudumlar durur.

Evet bu engin iman kahramanları imanlarının derinlikleri ölçüsünde bir yandan âlemin düşe-kalka yürüdüğü yollarda Cennet yamaçlarında tenezzühe çıkmışçasına huzur soluklayarak yol alırlar diğer yandan da Hak’la irtibatları sayesinde bütün kâinatlara meydan okuyabilir her şeyin üstesinden gelebilir; kıyametler kopsa bile endişeye kapılmaz ve karşılarına Cehennemler çıksa da korkup geriye durmazlar. Başlarını her zaman dimdik tutar ve Allah’tan başkası karşısında kat’iyen eğilmezler. Kimseden çekinmez kimseden bir şey beklemez ve hiç kimsenin minneti altına girmezler. Kazandıkları ve başarıdan başarıya koştukları zaman bir taraftan imtihan geçiriyor olma endişesiyle tir tir titrer; diğer taraftan da şükran hisleriyle iki büklüm olur ve sevinç gözyaşlarıyla boşalırlar. Kaybettikleri zaman sabretmesini bilir azimle gerilir ve bilenmiş bir irade ile “yeni baştan” der yola koyulurlar. Ne nimetler karşısında küstahlaşır ve nankörlük ederler ne de mahrumiyetlere dûçâr olduklarında ye’se düşerler.

İnsanlarla muamelelerinde peygamberâne bir kalb taşır; herkesi sever her şeyi kucaklar; başkalarının kusurlarını görmezlikten geldikleri aynı anda kendilerini en küçük hataları karşısında bile sorgulayabilirler; çevrelerindekilerin yanlışlarını sadece normal hallerde değil öfkelendikleri zamanlarda bile bağışlar ve en huysuz ruhlarla dahi geçinmesini bilirler. Aslında İslâm da kendi müntesiplerine elden geldiğince affetmeyi kine nefrete yenik düşmemeyi ve öç alma duygusuna kapılmamayı salıklar ki zaten sürekli Allah’a doğru yürüyor olma şuurunda bulunanların başka türlü olmaları da her halde düşünülemez.. başka türlü davranmaları düşünmeleri bir yana onlar oturur kalkar hep başkaları için hayır yolları araştırır hayır dileklerinde bulunur ruhlarındaki sevgiyi hep canlı tutmaya çalışır gayza nefrete karşı da bitmeyen bir savaş sürdürürler. Hata ve günahlarını pişmanlık hararetiyle yakar kül eder ve günde birkaç defa mâhiyetlerindeki kötülük duygularıyla yaka-paça olurlar. Gönüllerinden işe başlayarak her bucakta iyilik güzellik fidelerinin boy atıp gelişmesine ortam hazırlar ve Râbiatü’l-Adeviyye felsefesiyle zehir olsa da herkesi ve her şeyi şeker-şerbet gibi kabul eder; üzerlerine kinle nefretle gelenleri bile tebessümlerle ağırlar ve en mütecaviz orduları sevginin yenilmeyen silahıyla püskürtürler.

Allah onları sever onlar da Allah’ı.. hemen her zaman sevmenin heyecanıyla coşar sevilme duygusuyla da mest ü mahmur yaşarlar. Tevazu kanatları sürekli yerde ve gül bitirme neşvesiyle toprak olmaya teşne bulunurlar. Başkalarına saygılı oldukları kadar onurlarına da düşkündürler; müsamaha şefkat mülâyemet ve inceliklerinin bir zaaf şeklinde yorumlanmasına asla müsaade etmezler. Gerekirse bir an bile tereddüt etmeden hayatlarını istihkar ederek ahirete yürümesini de bilirler. İnançlarını yaşarken kimsenin tenkit ve takdirlerine kulak asmazlar; asmaz sadece ve sadece kendi düşünce atlaslarının rengini soldurmamaya dikkat ederler; ederler zira onlar iyi mü’minler olmaya azmetmişlerdir